De Joomla Compatibility Plugin: wanneer heb je hem nog nodig?

Je wilt een Joomla 5-site upgraden naar Joomla 6. Alles lijkt geschikt voor Joomla 6, de server voldoet aan de eisen en je extensies zijn bijgewerkt. Maar dan kom je in de pluginlijst Behaviour - Backward Compatibility tegen. En vanaf Joomla 5.4 staat daar óók Behaviour - Backward Compatibility 6.

Moeten die plugins aan of uit? En belangrijker: hoe weet je of je website ze eigenlijk nog nodig heeft?

Het antwoord is gelukkig redelijk simpel, zolang je weet dat we over twee verschillende plugins praten.

Waarom bestaat de Compatibility Plugin?

Bij een nieuwe hoofdversie van Joomla wordt oude, verouderde code uiteindelijk verwijderd. Extensies die nog van die oude Joomla-code gebruikmaken, kunnen daardoor ineens fouten veroorzaken. De Compatibility Plugin vormt tijdelijk een brug tussen de oude en nieuwe situatie. Dat is handig. Je hoeft daardoor niet te wachten totdat iedere extensie volledig is aangepast voordat je naar een nieuwe Joomla-versie kunt.

Maar het is wel een tijdelijke oplossing.

Een extensie is pas echt geschikt voor een Joomla-versie wanneer hij ook zonder de bijbehorende Compatibility Plugin werkt.

Van Joomla 5 naar 6 zijn er twee plugins

Dit is waarschijnlijk het belangrijkste om te weten.

In Joomla 5.4 kun je twee plugins tegenkomen:

• Behaviour - Backward Compatibility
• Behaviour - Backward Compatibility 6

De eerste is de oude compatibility-laag die Joomla 4-code helpt werken onder Joomla 5. De tweede is alvast toegevoegd aan Joomla 5.4 om straks Joomla 5-code te kunnen ondersteunen onder Joomla 6.

Op Joomla 5.4 doet Backward Compatibility 6 zelf nog niets. Hij staat daar alvast klaar zodat hij direct zijn werk kan doen zodra Joomla naar versie 6 wordt bijgewerkt.

Voor de upgrade naar Joomla 6 moet de oude plugin uit

Voordat je Joomla 5.4 naar Joomla 6 bijwerkt, moet Behaviour - Backward Compatibility uitgeschakeld zijn. Dat is niet alleen een advies. De pre-update check van Joomla controleert dit. Tegelijkertijd moet Behaviour - Backward Compatibility 6 juist geïnstalleerd én ingeschakeld zijn.

Kort gezegd: Joomla 5.4 vóór de upgrade

• Behaviour - Backward Compatibility → UIT
• Behaviour - Backward Compatibility 6 → AAN

Kun je de eerste plugin niet uitschakelen zonder dat er dingen kapotgaan? Dan is je site nog niet klaar voor Joomla 6.

En dat is eigenlijk een heel handige test.

Hoe ontdek je welke extensies de oude plugin nog nodig hebben?

Doe dit bij voorkeur niet voor het eerst op je live website. Maak een kopie van de site en schakel daar in Joomla 5.4 Behaviour - Backward Compatibility uit. Test vervolgens de website goed. Kijk niet alleen even naar de homepage. Loop ook onderdelen langs die door extensies worden aangestuurd:

• formulieren;
• zoekfuncties;
• webshops;
• gebruikerslogin;
• modules;
• custom fields;
• meertaligheid;
• CLI-taken en cronjobs;
• plugins die op de achtergrond actief zijn;
• en natuurlijk het administratorgedeelte.

Zet tijdens het testen eventueel Joomla Debug aan en controleer ook je PHP error log.

Krijg je na het uitschakelen bijvoorbeeld een fout over een niet-bestaande class, methode of andere oude Joomla-code, dan heb je waarschijnlijk een extensie gevonden die nog afhankelijk is van de compatibility-laag. Werk die extensie bij of neem contact op met de ontwikkelaar.

Heb je zelf maatwerk geschreven, dan weet je wie je moet bellen. 😉

Daarna naar Joomla 6

Werkt je complete Joomla 5.4-site zonder de oude Compatibility Plugin? Mooi. Dan heb je een belangrijke hobbel richting Joomla 6 genomen. Je kunt vervolgens de normale Joomla pre-update check uitvoeren en de upgrade naar Joomla 6 testen.

De plugin Behaviour - Backward Compatibility 6 blijft tijdens die upgrade ingeschakeld. Die zorgt er in Joomla 6 voor dat extensies die nog bepaalde Joomla 5-code gebruiken voorlopig kunnen blijven functioneren.

Daarmee kom je bij de volgende vraag.

Heeft Joomla 6 de Compatibility Plugin nog nodig?

Misschien.

• Na de upgrade kun je testen of je Joomla 6-site ook zonder Behaviour - Backward Compatibility 6 werkt.
• Doe dat opnieuw op een testomgeving.
• Schakel de plugin uit en test de frontend, administrator en belangrijke functionaliteit. Controleer ook je logs.
• Werkt alles?
  • Dan kun je de plugin in principe uitgeschakeld laten.
• Gaat er iets mis?
  • Schakel hem dan weer in en zoek uit welke extensie de oude code gebruikt.

Het feit dat een extensie werkt op Joomla 6 betekent dus niet automatisch dat hij de Compatibility Plugin niet nodig heeft.

Dat verschil is belangrijk.

Waarom zou je hem uitschakelen als alles gewoon werkt?

Je zou kunnen denken: laat die plugin dan gewoon aanstaan.

Voor een tijdje kan dat prima. Daar is hij voor gemaakt.

Maar je schuift het probleem dan vooruit.

De compatibility-laag is bedoeld als overgangsmaatregel, niet als permanente voorziening. Joomla verwijdert uiteindelijk oude compatibility-code. Een extensie die alleen dankzij zo'n plugin blijft functioneren, zal dus vroeg of laat bijgewerkt moeten worden.

Daarom zie ik de plugin vooral als een handige technische checklist:

Kan mijn site zonder de Compatibility Plugin draaien?

Ja? Dan weet je dat je extensies en maatwerk technisch een stuk beter bij de huidige Joomla-generatie aansluiten.

Nee? Dan weet je waar nog werk zit.

Zorg dat je bij de database kunt

Nog een praktische tip voordat je gaat experimenteren. Zorg dat je toegang hebt tot de database. Wanneer een extensie na het uitschakelen van de plugin een fatale fout veroorzaakt, kan het gebeuren dat je zelfs niet meer in /administrator komt.

De Joomla 6 compatibility plugin staat in de tabel #__extensions als: plg_behaviour_compat6. Door het veld enabled weer op 1 te zetten, kun je hem opnieuw activeren. Voor de oude Joomla 5 compatibility plugin is dat: plg_behaviour_compat

Ook individuele extensies kun je via #__extensions tijdelijk uitschakelen wanneer een probleem de hele backend blokkeert.

Niet de mooiste manier, wel bijzonder handig wanneer je administrator ineens alleen nog een foutmelding laat zien.

Mijn praktische aanpak

Bij een Joomla 5 naar Joomla 6 upgrade zou ik daarom deze volgorde gebruiken:

• Update eerst naar de laatste Joomla 5.4-versie.
• Update alle extensies.
• Maak een goede backup.
• Maak bij voorkeur een aparte testomgeving.
• Schakel Behaviour - Backward Compatibility uit.
• Test frontend, administrator, extensies, maatwerk en achtergrondtaken.
• Los eventuele problemen op voordat je verdergaat.
• Controleer of Behaviour - Backward Compatibility 6 aanstaat.
• Voer de Joomla pre-update check uit.
• Upgrade de testsite naar Joomla 6.
• Test opnieuw uitgebreid.
• Schakel daarna bij wijze van test Backward Compatibility 6 uit.
• Werkt alles nog steeds? Dan kun je hem uit laten.

Dat laatste hoeft dus niet per se op dezelfde dag als de upgrade.

Het belangrijkste is dat je weet waarom de plugin nog aanstaat.

Compatibility is geen eindstation

De Compatibility Plugin is een slimme manier van Joomla om upgrades tussen hoofdversies minder pijnlijk te maken. Maar beschouw hem niet als bewijs dat alle extensies volledig Joomla 6-compatible zijn. Eigenlijk is het precies andersom.

De beste test voor Joomla 6-compatibiliteit is een Joomla 6-site die probleemloos draait terwijl Behaviour - Backward Compatibility 6 uitgeschakeld is.

Lukt dat, dan heb je de compatibility-laag niet meer nodig. En dat is precies waar je uiteindelijk naartoe wilt.