Is jouw Joomla-website klaar voor PHP 8.5?

PHP 8.5 is beschikbaar en wordt inmiddels volledig ondersteund door recente versies van Joomla. Dat betekent echter niet automatisch dat iedere Joomla-website probleemloos naar PHP 8.5 kan worden overgezet.

Een Joomla-website bestaat namelijk uit meer dan Joomla alleen. Extensies, templates, overrides en maatwerk bevatten allemaal PHP-code. Eén verouderde extensie of een stukje oude code kan voldoende zijn om na de overstap foutmeldingen of zelfs een volledig witte pagina te veroorzaken.

Daarom is het verstandig om eerst te controleren of je website klaar is voor PHP 8.5.

Waarom overstappen naar PHP 8.5?

PHP is de programmeertaal waarop Joomla draait. Net als Joomla zelf wordt PHP continu verder ontwikkeld. Nieuwe PHP-versies brengen verbeteringen op het gebied van performance, veiligheid en codekwaliteit. Tegelijkertijd verdwijnen oude functies uit PHP. Code die tien jaar geleden prima werkte, kan daardoor op een moderne PHP-versie waarschuwingen of fouten veroorzaken.

Een PHP-upgrade is daarom meteen een goede technische APK voor je Joomla-website.

1. Controleer je Joomla-versie

Begin bij de basis: welke Joomla-versie gebruik je? Vanaf Joomla 5.4.2 en Joomla 6.0.2 wordt PHP 8.5 volledig ondersteund. Inmiddels zijn er nieuwere releases beschikbaar, dus mijn advies is eenvoudig: werk Joomla eerst bij naar de meest recente versie binnen jouw Joomla-serie voordat je PHP omzet.

Gebruik je nog Joomla 3 of Joomla 4? Dan heb je een groter probleem dan alleen PHP 8.5. Deze Joomla-versies zijn verouderd en het is verstandig om eerst een migratie naar een actuele Joomla-versie te plannen.

Een PHP-upgrade lost een verouderd CMS namelijk niet op.

2. Controleer alle Joomla-extensies

De Joomla-core kan prima geschikt zijn voor PHP 8.5, terwijl een extensie dat niet is. Controleer daarom je:

• componenten
• modules
• plugins
• editors
• template frameworks
• libraries en andere uitbreidingen

Werk alle extensies eerst bij naar de meest recente versie.

Kijk vervolgens bij de ontwikkelaar of PHP 8.5 officieel wordt ondersteund. Vooral extensies die al langere tijd niet meer zijn bijgewerkt verdienen extra aandacht. En kijk kritisch naar wat er überhaupt nog geïnstalleerd staat. Een extensie die je niet meer gebruikt, hoef je ook niet PHP 8.5-compatible te maken. Niet meer nodig? Verwijderen.

Dat maakt je Joomla-installatie overzichtelijker en verkleint tegelijkertijd het aanvalsoppervlak van je website.

3. Vergeet je template niet

Templates worden bij PHP-upgrades regelmatig over het hoofd gezien.

Een Joomla-template bestaat niet alleen uit CSS, JavaScript en wat mooie kleuren. Templates en template frameworks bevatten vaak behoorlijk wat PHP-code. Gebruik je bijvoorbeeld YOOtheme Pro, Helix, Gantry of een ander framework? Controleer dan of je een actuele versie gebruikt die geschikt is voor jouw Joomla- én PHP-versie.

Controleer daarnaast eventuele template overrides. Overrides zijn ontzettend handig, maar hebben één nadeel: ze worden niet automatisch bijgewerkt wanneer Joomla verandert. Een override die ooit voor Joomla 3 of Joomla 4 is gemaakt, kan daardoor jaren later nog steeds oude PHP-code bevatten.

4. Zoek naar deprecated PHP-code

Hier wordt het voor mij als PHP-programmeur interessant.

Bij nieuwe PHP-versies worden bepaalde functies en manieren van programmeren eerst als deprecated gemarkeerd. Ze werken vaak nog wel, maar PHP waarschuwt dat ze in een toekomstige versie kunnen verdwijnen. Die meldingen kun je beter niet negeren.

Deprecated meldingen zijn eigenlijk de technische schuldmeter van je website. Hoe meer meldingen je ziet, hoe groter de kans dat dezelfde code bij een volgende PHP-versie daadwerkelijk stuk gaat. PHP 8.5 introduceert opnieuw verschillende deprecations. Vooral bij oudere extensies en maatwerkcode kunnen deze zichtbaar worden. Controleer daarom niet alleen of de voorkant van je website het "nog doet", maar ook de PHP error logs.

Daar staat vaak veel interessantere informatie dan wat je in je browser ziet.

5. Controleer maatwerkcode

Heb je maatwerk in je Joomla-website? Dan verdient dat extra aandacht. Denk bijvoorbeeld aan:

• eigen Joomla-plugins
• custom modules
• template overrides
• scripts in templates
• CLI-scripts en cronjobs
• koppelingen met externe systemen
• oude PHP-bestanden die ooit "even snel" zijn toegevoegd

Juist dit soort code valt buiten het normale updateproces van Joomla en extensies. Een website kan aan de voorkant probleemloos lijken te werken, terwijl een cronjob iedere nacht PHP-errors produceert. Test daarom niet alleen de homepage.

6. Controleer de serverinstellingen

PHP 8.5 installeren is iets anders dan PHP 8.5 goed configureren. Controleer onder andere of de benodigde PHP-extensies aanwezig zijn en of instellingen zoals geheugenlimieten en uploadlimieten geschikt zijn voor de website. Denk bijvoorbeeld aan PHP-extensies zoals:

• cURL
• DOM/XML
• GD of ImageMagick
• Intl
• JSON
• Mbstring
• MySQLi of PDO MySQL
• OpenSSL
• ZIP

Welke extensies je precies nodig hebt, hangt af van Joomla en de gebruikte uitbreidingen. 

Controleer daarnaast instellingen zoals memory_limit, upload_max_filesize, post_max_size en max_execution_time.  Kopieer ook niet blindelings een oude php.ini naar een nieuwe PHP-versie. Instellingen kunnen in de loop der jaren veranderen of overbodig worden.

7. Test PHP 8.5 eerst op een staging omgeving

Mijn belangrijkste advies: zet een belangrijke productiewebsite niet zomaar van de ene PHP-versie naar PHP 8.5. Maak eerst een backup en bij voorkeur een kopie van de website op een stagingomgeving. Schakel daar PHP 8.5 in en test vervolgens niet alleen of de homepage verschijnt. Controleer bijvoorbeeld:

• frontend pagina's
• Joomla administrator
• inloggen en uitloggen
• formulieren
• zoeken
• contactformulieren
• meertaligheid
• gebruikersregistratie
• e-mailverzending
• uploads en afbeeldingen
• geplande taken en cronjobs
• externe API-koppelingen
• caching
• backups
• PHP error logs

Een website die zonder zichtbare foutmelding opent, is nog niet automatisch volledig compatible.

PHP 8.5 checklist voor Joomla

Wil je snel controleren of jouw Joomla-website klaar is voor PHP 8.5?

• Joomla is bijgewerkt naar een actuele versie
• Alle extensies zijn bijgewerkt
• Extensies ondersteunen PHP 8.5
• Ongebruikte extensies zijn verwijderd
• Template en template framework zijn actueel
• Template overrides zijn gecontroleerd
• Maatwerk PHP-code is gecontroleerd
• Deprecated meldingen zijn onderzocht
• PHP error logs zijn gecontroleerd
• Benodigde PHP-extensies zijn geïnstalleerd
• PHP-instellingen zijn gecontroleerd
• Er is een recente backup
• De website is getest op staging
• Frontend én backend zijn getest
• Formulieren, e-mail en cronjobs zijn getest

Alles afgevinkt? Dan is de kans groot dat je website zonder problemen op PHP 8.5 kan draaien.

Een PHP-upgrade is meer dan een knop omzetten

Bij een eenvoudige Joomla-website met actuele extensies kan de overstap naar PHP 8.5 binnen enkele minuten geregeld zijn. Bij een website die al tien jaar meegaat, meerdere Joomla-upgrades heeft overleefd en maatwerk, oude extensies en template overrides bevat, kan het een ander verhaal zijn.

Daarom zie ik een PHP-upgrade niet alleen als technisch onderhoud, maar ook als een mooi controlemoment.

Is de website technisch nog gezond?

Zijn alle extensies nog nodig? Is het maatwerk nog netjes? Zitten er deprecated functies in de code? En kan de website zonder problemen mee naar toekomstige PHP- en Joomla-versies? Wie dat nu goed aanpakt, heeft niet alleen een website die op PHP 8.5 draait, maar vooral een Joomla-website die weer klaar is voor de komende jaren.

Hulp nodig met het controleren of upgraden van jouw Joomla-website naar PHP 8.5? Neem gerust contact met mij op.